Cerkiew Chrystusa Zbawiciela

19 czerwiec 2013.

189
com_content.article
(9 razy zagłosowano, średnia ocena 4.89 na 5)
Cerkiew Chrystusa Zbawiciela4.89 out of 50 based on 9 voters.


W pobliżu Kremla, nad brzegiem rzeki Moskwy, połyskują w słońcu złote kopuły największej cerkwi prawosławnej na świecie. Cerkiew Chrystusa Zbawiciela (Chram Christa Spasitiela) powstała na rozkaz  cara Aleksandra I, gdy z Moskwy zniknęli ostatni najeźdźcy – żołnierze Napoleona. Cerkiew stała się więc symbolem zwycięstwa Rosji, a jej budowa rozpoczęła się 12 października 1817 roku.

Rosja - Moskwa | Złote kopuły Cerkwi Chrystusa Zbawiciela
Rosja | Złote kopuły Cerkwi Chrystusa Zbawiciela (by brostad)

Trudne cerkwi początki

Pierwszy projekt stworzył luteranin Wittberg. Piękny jest początek historii, lecz dalsze koleje cerkiewnego losu są już mniej chlubne. Cerkiew budowana była z budżetu państwa oraz z darowizn – środki zbierane były w całej Rosji.

Pierwszy etap prac zakończył się w roku 1824 zupełnym fiaskiem, realizacja projektu stanęła w zasadzie na poziomie zerowym. Po objęciu władzy przez Mikołaja I prace stanęły zupełnie. Okazało się, że podłoże jest nieodpowiednie pod budowę (były to Góry Worobiowe, teraz znajduje się tam Uniwersytet Moskiewski) – lecz mówi się, że był to tylko formalny powód wstrzymania budowy. Prawdziwym powodem najprawdopodobniej były pieniądze, a gwoli ścisłości – ich brak.

Klątwa

Fundusze zniknęły, rozkradzione przez architekta i kierowników budowy. Ogłoszono więc kolejny konkurs i tym razem wygrał Konstanty Ton, a prace wznowiono w 1839 roku niedaleko Kremla, na miejscu Monastyru Kobieckiego, którego mieszkańców wysiedlono. Wówczas to na świątynię miała zostać rzucona klątwa mówiąca, że budowla nie przetrwa 50 lat...

Chwile chwały

Prace trwały 44 lata, a ich koszt sięgnął 15 milionów rubli. Autorami wspaniałych dekoracji byli artyści z petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych. W roku 1882, w jeszcze prawie pustym wnętrzu odbyło się prawykonanie Uwertury 1812 Czajkowskiego, a rok później, 26 maja 1883 roku, cerkiew została poświęcona.

Rosja - Moskwa | Detale zdobnicze tej przepięknej budowli
Rosja | Cerkiew Chrystusa Zbawiciela - detale zdobnicze (by archer10)

Basen w miejsce świątyni

Imponująca budowla z kopułami o średnicy 30 metrów, pokrytymi cienkimi płytkami ze złota, wysoka na 103 metry (z kopułą i krzyżem), prawie 50 lat później – w 1931 roku została wysadzona w powietrze w dwóch eksplozjach na rozkaz Stalina. Było to skutkiem decyzji o rozpoczęciu budowy Pałacu Rad, a cerkiew przeszkadzała w budowie 500 metrowej budowli.

Świątynia została zniszczona, a pałac – niewybudowany z powodu wybuchu II wojny światowej. Za to w jej miejscu, w latach 60. otwarto basen Moskwa, który funkcjonował do lat 90., jednocześnie niszcząc powoli (z powodu wzmożonej wilgotności powietrza) księgozbiór radzieckiej biblioteki państwowej oraz zbiory Muzeum im. Puszkina.

Odbudowa cerkwi

W latach 90. podjęto decyzję o odbudowie cerkwi z funduszy prywatnych firm i darczyńców, zbieranych w całej Rosji. Władze Moskwy w listach wysyłanych do firm tłumaczyły, co może je spotkać w razie odmowy, zatem akcja zakończyła się sukcesem i ostateczne prace zakończono w 1999 roku.

Projekt stworzył Aleksy Denisow. Cerkiew może zmieścić 10 000 wiernych, zbudowana jest na planie równoramiennego krzyża greckiego o rozpiętości 85 metrów. Powierzchnia malowideł to 22 tys. m2, z czego 9 tys. jest pozłacanych.

Najpiękniejszy widok na cerkiew rozciąga się z Mostu Patriarszego.